1. Inleiding

Publisher dient om publicaties te maken: folders, posters, visitekaartjes, enz.
Het is een desktop publishing applicatie, een toepassing om de perfecte lay-out te realiseren.

1.1. Wat is desktop publishing?

Vroeger maakte de drukker een afdrukbare publicatie met afzonderlijke stukken tekst, foto's en illustraties, die allemaal voorzichtig op borden geschikt werden om een fraaie lay-out te krijgen. Die borden werden gefotografeerd op platen voor de drukpers.
Deze traditionele 'plak'-methode is traag, vereist veel vaardigheid, en wijzigingen op het laatste moment zijn kostbaar en lastig.

Met een DTP-programma voor PC verzamel je alle tekst, foto's en illustraties en 'plak' je ze op het computerscherm.
Voor je iets afdrukt, zie je op het scherm (bijna) exact hoe de voltooide publicatie er op papier zal uitzien.
Zonder veel moeite kan je blijven experimenteren met tekst en lay-out tot de publicatie perfect naar je zin is.

Vervolgens druk je ze af op je eigen printer – of je brengt het bestand naar de drukker.

De overeenkomst tussen de weergave op het computerscherm en de afgedrukte vorm wordt WYSIWYG genoemd, "what you see is what you get".
De meeste tekstverwerkers, zowel voor Windows als voor Mac, zijn WYSIWYG-applicaties en je kan ze uiteraard ook gebruiken om publicaties te maken.
Maar vergeleken met een tekstverwerker, biedt een echt DTP-programma veel meer controle over de lay-out, tekststijl, kleurencombinaties en andere "afdrukaspecten". Met een tekstverwerker kan je de boodschap overbrengen, met een DTP-programma gebeurt dat met stijl.

1.2. De regels van DTP

Elke publicatie die je ziet, van een reclamebord langs de snelweg tot de opsmuk van een luciferboekje, maakt een bepaalde indruk op je. Maar als je wordt gevraagd waarom een publicatie een bepaalde indruk maakt, is het vaak moeilijk de exacte redenen aan te wijzen.
Deze alinea geeft je een aantal ontwerprichtlijnen om publicaties efficiënter te ontwerpen.

1.2.1. Schep helderheid over het doel

Wat wil je bereiken met de publicatie? Met een advertentie wil je bv. primair lezers overhalen iets te kopen. Maar je moet hen ook informatie geven over het artikel, de producent, enz.

Zorg in elke marketingpublicatie dat je enkel de informatie opneemt waar het om gaat en laat bijkomstigheden weg.
Een pagina met een overdaad aan ontwerpelementen leidt de aandacht af van de essentiële informatie. Elk woord en elke afbeelding moet de boodschap ondersteunen.

Als je te veel verschillende dingen wil zeggen, verwar je de lezers.
Als je te weinig informatie geeft, kan je lezers kwijtraken omdat ze het niet begrijpen.

1.2.2. Ken je doelgroep

Je moet weten wie de lezers zijn om de juiste toon te vinden, goede koppen te schrijven, passende afbeeldingen te selecteren en de inhoud goed te ordenen.
Jongeren worden bv. meer aangetrokken door een drukke opmaak, ouderen door een elegante.

Stel jezelf de volgende vragen bij de planning voor je doelgroep:

  • Wat weten je lezers al over het onderwerp? Zijn het experts of leken?
  • Wat zoeken je lezers in de informatie?
    Staan ze er open tegenover, onverschillig of ontoeschietelijk? In het eerste geval voldoet helderheid, in het tweede geval heb je een pakkende opmaak nodig om interesse te wekken, in het derde geval bv. een striptekening om weerstand te overwinnen.
  • Onder welke omstandigheden wordt de boodschap gelezen? In een flits op de zijkant van de stadsbus, tussen de hoop reclame via de post, op sociale media, in een roddelblaadje of een literair tijdschrift, ...

1.2.3. Verzamel ontwerpideeën

Als je een publicatie maakt op basis van de professionele ontwerpen van Publisher (sjablonen), kan je erop vertrouwen dat alle elementen, zoals lettertypen, tekengrootten, afbeeldingen, kleuren en lay-out in het ontwerp op elkaar zijn afgestemd. Toch vind je soms niet exact wat je zoekt. Dan kan je je verbeelding laten werken en zo ontdekken wat geschikt is.

Bovendien betekent alles wat je gedrukt op papier of gepubliceerd in een website tegenkomt – visitekaartjes, posters, catalogi, advertenties, tijdschriften en kranten – een mogelijke bron van inspiratie. Je mag wel ideeën overnemen uit andere ontwerpen, maar je mag een gepubliceerd ontwerp niet kopiëren.

1.2.4. Houd in de planning rekening met het publicatieproces

Het zal geen verbazing wekken dat je op een andere manier tewerk moet gaan als je de publicatie online wil publiceren dan dat ze op papier afgedrukt moet worden.

Enkele tips:

  • Wie publiceert het? Druk je het af op je printer of maak je zelf een webpagina, gaat het naar de drukker, naar een professionele webdesigner? Als er een derde bij te pas komt, contacteer je die best van tevoren zodat je geen onmogelijke lay-out produceert.
  • Paginaontwerp: een afgedrukt blad is normaal hoger dan het breed is, een computerscherm is meestal breder dan het hoog is.
  • Welke kosten zijn er verbonden aan de publicatie? Uren werk, materiaal, tijdsduur tot publicatie, ...

1.2.5. Maak de publicatie consistent op

De meeste vormgevers verklaren dat er geen harde of simpele regels zijn voor goede vormgeving, maar er bestaan wel enkele basisrichtlijnen. Laat je bij de lay-out van een publicatie leiden door drie woorden: Eenvoud – Consistentie – Contrast.

Hierna volgen praktische manieren waarop je deze drie ontwerpprincipes omzet in een lay-out.

HOUD HET SIMPEL

Bv. een eenvoudig maar opvallend logo geeft een bedrijf een herkenbare identiteit

Beperk het aantal elementen per pagina, bv. tot vijf.
Wees niet zuinig met witruimte om belangrijke informatie uit te laten komen. Plaats elementen zonder relatie verder van elkaar en elementen die verband houden, dichter bij elkaar.

Breng evenwicht in het ontwerp met een doordachte uitlijning.

WEES CONSISTENT: GEEF GELIJKAARDIGE ELEMENTEN DEZELFDE OPMAAK

Consistentie maakt een publicatie tot een eenheid en maakt de lezers in één oogopslag duidelijk hoe de informatie is geordend.
Gebruik bv. overal dezelfde marges, dezelfde afstand tussen titels en gewone tekst, tussen afbeeldingen en bijschriften. Zet één niveau van titels (of tekst) overal in hetzelfde lettertype en overdrijf niet in lettertypevariatie.

Herhaal ontwerpelementen in een publicatie of een publicatiereeks. Als in je logo bv. een ster voorkomt, kan je in lijsten kleine sterren gebruiken in plaats van ronde opsommingstekens.

ZORG VOOR CONTRAST

Contrast trekt het oog van de lezer naar wat belangrijk is. Plaats een dominant element op elke pagina of dubbele pagina. Grote, vette letters of een interessante afbeelding zijn een visueel rustpunt op een pagina die veel tekst bevat.

Ga zorgvuldig om met contrast. Bij verstandige toepassing van contrast kunnen de lezers makkelijker prioriteit toekennen aan belangrijke informatie.

1.2.6. Kies het juiste papier

Het papier dat je kiest is het laatste detail. Hoe het papier er uitziet en hoe het aanvoelt, de kleur, de structuur, het gewicht en de gladheid ervan, zijn een integraal onderdeel van het ontwerp, of dat nu feestelijk of formeel is.

Als je een publicatiereeks voor een bedrijf maakt, heb je bv. papier in verschillende gewichten en structuren nodig voor briefpapier, folders, briefkaarten, visitekaartjes, enzovoort.

Maak proefdrukken van de publicatie op verschillende soorten voordat je papier koopt, om te zien welk effect het papier heeft op inkten en kleuren.

1.3. Waarom Publisher?

Tussen de DTP-toepassingen valt Publisher op door zijn eenvoud. Het is een ideaal DTP-programma voor mensen die geen achtergrond in grafische kunst of publiceren hebben.
Met Publisher kan iedereen die Windows en Word kan gebruiken professioneel uitziende publicaties maken.

Publisher vormt ook een goede leerschool voor een beginner die graag een professionele lay-out-kunstenaar wil worden, iemand die op een dag zal overstappen naar een geavanceerdere toepassing zoals Adobe InDesign.

1.4. Publisher starten

Kies via logo – Publisher 2016 en je bent vertrokken.
links zie je taakvenster Nieuwe Publicatie en rechts de Publicatiegalerie.
Zo kan je dadelijk aan de slag:

  1. Kies het type bovenaan: Beschikbaar, Ingebouwd of één van de voorgestelde zoekopdrachten.
  2. Klik op het gewenste voorontwerp en vervolgens op de knop Maken.

Heb je per ongeluk het taakvenster Nieuwe Publicatie gesloten? Kies bij Bestand – Nieuw en het verschijnt terug.

Wil je een eerder opgeslagen publicatie terug openen? Dan moet je bij Bestand – Openen zijn.

Vul best dadelijk je bedrijfsgegevens in, dan worden die automatisch in nieuwe publicaties ingevoegd. Kies daarvoor bij Bestand – Info – Bedrijfsgegevens Bewerken.

1.5. Het venster van Publisher

Je herkent vast de elementen die ook in andere Officeprogramma's voorkomen: lint met knoppen, navigatiebalk, liniaal, werkgebied.
Toch enkele weetjes: